Kaynak Yöntem Onayı ve Kaynakçı Sertifikalandırma Kaynak Yöntem Onayı:
-
Türk Loydu gözetimi altında inşa edilecek veya değişim yapılacak gemilerde yapılacak kaynakların kaynak yöntem onayı Türk Loydu tarafından yapılmış olmalıdır.
-
Kaynak yöntem onayı; bir kaynaklı birleştirmede, malzeme ile kaynak sarf malzemelerinin (elektrod, tel, özlü tel, gaz, toz, v.b.) uygunluğunun çeşitli tahribatlı ve tahribatsız testler yaparak teyit edilmesidir. Bu konuda çeşitli standartlar mevcuttur. Türkiye’de en yaygın olarak kullanılan EN 15614-1 standartıdır.
-
Kaynak yöntem prosedürü (WPS) EN 15609-1 veya EN 15609-2 standartlarına göre hazırlanır. İmalatçı, kaynaklı birleştirme ile ilgili (kaynak ağzı dizaynı, paso sayısı, kullanılan malzeme, kulllanılan kaynak sarf malzemesi (tel, gaz, elektrod, toz v.s) kaynak detayı, amper, voltaj) tasarladığı tüm bilgileri bu formlarda belirtir. Bu tasarım doğrultusunda standartta belirtilen portatif test parçaları kaynaklanır, tahribatlı ve tahribatsız testler yapılır.
-
EN 15614-1 standardına göre yapılacak “kaynak yöntem testleri” (WPQR) için aşağıdaki tahribatlı ve tahribatsız testler yapılır.
- Gözle muayene (EN 970)
- Radyografik muayene (EN 1435)
- Ultrasonik muayene (EN 1714)
- Manyetik parçacık ile muayene (EN 1290)
- Sıvı penetrant testi (EN 571-1)
- Enine çekme testi (EN 895)
- Eğme testi (EN 910)
- Çentik darbe testi (EN 875)
- Sertlik testi (EN 1043)
- Makroskopik muayene (EN 1321)
-
Yukarıda belirtilen testler olumlu sonuçlandığı taktirde, test sonuçları WPQR (Welding Procedure Qualification Record) formuna doldurularak onaylanır.
-
Onaylı bir kaynak yöntem prosüdürü; imalatçının kaynak uygulamasında büyük çapta bir değişiklik yapılmadığı taktirde, aynı teknik ve kalite kontrolü altındaki atölye ve sahadaki kaynakları için geçerlidir.
-
Test parçası, göz kontrolü veya belirtilen tahribatsız muayenelerden herhangi birinden uygun bulunmazsa, ilave bir test parçası kaynatılır ve aynı muayeneye tabi tutulur. Eğer bu ilave test parçası şartları karşılamazsa kaynak prosedürü yetersiz kabul edilir.
-
Bir kaynak prosedür testindeki aynı teknik ve kalite kontrol koşullarında yapılan kaynaklarla ilgili tüm sorumluluk imalatçıya aittir.
-
Kaynak prosedür testlerini en aza indirmek için çelik, nikel ve alaşımları gruplandırılmıştır. (CR ISO 15608)
-
Gruplandırma sisteminin kapsamadığı her bir ana malzeme ve ana malzeme kombinasyonu için ayrı bir kaynak prosedür onayı gereklidir.
-
Herhangi bir pozisyondaki bir kaynağın onayı (boru veya levha) bütün pozisyonlardaki kaynağı kalifiye eder. Ancak PG ve J-L045 pozisyonları için ayrı bir prosedür testi gereklidir.
-
Kaynak yöntem testi onayı (WPQR); tekrarlanan testlerde dahil olmak üzere, imalatçının tasarladığı ve WPS’de belirttiği şartlarda yapılan kaynağın, yapılan muayene ve testler sonucunda uygunluğunun teyid edilmesidir.
Kaynakçı Sertifikalandırma:
-
Türk Loydu gözetimi altında inşa edilecek veya değişim yapılacak gemilerde çalışacak kaynakçılar, Türk Loydu tarafından belirlenmiş bir standarda göre sertifikalandırılmış olmalıdır.
-
Kaynakçı bir sertifikaya sahip ise, bu sertifika güncel, geçerli ve yapılacak kaynağın pozisyonu için uygun olmalıdır.
-
Türk Loydu, kaynakçı sertifikalandırılmasında EN 287-1 standartını uygulamaktadır. Aşağıdaki bilgiler bu standart doğrultusundadır.
-
Bir kaynakçının kaynak yapma yetkisi, standartta belirtilmiş zorunlu değişkenlerle sınırlanmıştır. Her zorunlu değişken için bir yeterlilik aralığı belirtilmiştir. Eğer kaynakçı yetki (yeterlilik) aralığının dışında kaynak yapmak isterse, bu durum yeni bir yeterlilik sınavını gerektirir.
-
Kaynakçı sertifikalandırılırken, kaynakçının çalışacağı kaynakla ilgili parametreler dikkate alınır. Değişebilen parametreler şunlardır;
-
Kaynak Yöntemi ( ISO 857-2 ; 4.2)
Her yeterlilik sınavı normal olarak sadece bir kaynak yöntemini kapsar. Gazaltı kaynak yönteminde solid tel S yerine özlü tel M kullanılması dışında, kaynak yönteminin değiştirilmesi, yeni bir yeterlilik sınavını gerektirir.
-
İmalat tipi (levha ve boru)
Yeterlilik sınavı belirli ölçülerdeki levha veya boru parçalarında yapılır ve aşağıdaki kiriterler gözönünde bulundurulur.
a. Dış çapı D>25 mm olan borulardaki kaynaklar levhadaki kaynakları kapsar.
b. Levha kaynağı aşağıdaki şartlarda boru kaynağını kapsar.
- Levhanın PA, PB ve PC pozisyonları için verilen onay, aynı şartlarda kaynağı yapılan aynı pozisyonlardaki D≥150 mm olan borular için de geçerlidir.
- Levhanın tüm pozisyonları için verilen onay, aynı şartlarda kaynağı yapılan D≥500 mm olan borular içinde geçerlidir.
-
Kaynak Tipi (Alın ve köşe)
Yeterlilik sınavı alın ve köşe kaynağı olarak yapılır.
a. Alın kaynakları,branşman kaynakları hariç her tipteki alın kaynaklarını kapsar.
b. Yapılacak kaynakların çoğunluğunun köşe kaynağı olması durumunda, kaynakçının uygun bir pozisyondan köşe kaynağı sınavını gerektirir.Yapılan kaynakların çoğunluğunun alın kaynağı olması durumunda, alın kaynakları köşe kaynaklarını kalifiye eder.
-
Malzeme Grubu (CR ISO 15608)
Yeterlilik sınav sayısının azaltılması için malzemeler kaynaklanabilirlik durumuna göre gruplandırılmıştır. Bir kaynakçının bir gruptaki bir malzemenin kaynağında gösterdiği yetenek (başarı), kaynakçının aynı gruptaki diğer malzemelerin kaynağında da başarılı (yetkili) olduğunu gösterir.
-
Kaynak sarf malzemesi
Kaynak dolgu metali (elektrod) örtü tipi ve diğer bazı özelliklerine göre gruplandırılmıştır. Kaynakçı sertifikalandırılmasında bu husus dikkate alınmalıdır. Bazı kaynak yöntemlerinde (141, 15, 311) dolgu metali ile sağlanan yeterlilik, dolgu metalsiz yeterliliği kalifiye eder, fakat testini kalifiye etmez.
-
Boyut ( Malzeme kalınlığı ve boru dış çapı)
Çalışılacak işlerdeki malzeme kalınlığı ve/veya boru dış çapı dikkate alınarak sınav parçası hazırlanmalıdır.
-
Kaynak pozisyonu (EN ISO 6947)
Kaynakçı sertifikalandırılmasında, yapılacak kaynak pozisyonlarını kapsayacak şekilde test parçalarından sınav yapılmalıdır.
-
Kaynak detayı (altlık, tek taraflı kaynak, çift taraflı kaynak, tek paso, çok paso, sol tarafa doğru kaynak, sağ tarafdan doğru kaynak)
Kaynakçı sınavında yapılacak işlere uygun kalifikasyon durumu da dikkate alınarak kaynak detayı seçilmelidir.
-
Kaynakçı yeterlilik sınavı, imalatçının EN ISO 15609-1 veya EN ISO 15609-2 standartlarına göre hazırladığı WPS’lere göre yapılır.
-
Kaynakçı sertifikası 2 yıllık bir süre için geçerlidir. Ancak bu süre; işverenin koordinatörü veya sorumlusunun, kaynakçının ilk sınav şartlarında çalışmaya devam ettiğini 3 defa 6‘şar aylık aralıklarla doğrulaması ve sertifikayı onaylaması koşulu ile geçerlidir.

|
|